lag hk.
[sh.] jarðlag
[skilgr.] Samfellt lag af jarðvegi sem er aðgreinanlegt frá aðliggjandi lögum (ofan og neðan við), t.d. hvað varðar lit, áferð og þykkt.
[skýr.] Lag getur verið hvort sem er náttúrulegt lag eða mannvistarlag.
[enska] layer, deposit
lagamót hk.ft.
[skilgr.] Lagamót er lína í jarðvegi sem markar skil milli laga.
[enska] interface
lambhús hk.
[skilgr.] Fjárhús sem lömb voru geymd í.
[enska] lamb house
landamerki
[skilgr.] Hvers kyns kennimark sem notað er til að afmarka landareignir manna. [skýr.] Landamerki geta verið náttúruleg, t.d. ár og lækir og stundum gildir sjónlína milli sýnilegra kennileita, náttúrlegra eða manngerðra, t.d. steina, þúfna, hóla eða tjarna. Landamerki geta einnig verið manngerð að öllu leyti, t.d. garðlög og skurðir og í seinni tíð girðingar.
[enska] boundary marker
laug
[skilgr.] Lind með heitu vatni sem notuð hefur verið til baða eða þvotta. Sjá einnig þvottalaug
[skýr.] Oft hefur verið hlaðið um laugar til að stýra vatnsrennsli. Dæmi um íslenskar laugar eru Snorralaug í Reykholti og Vígðalaug í Laugardal.
[enska] naturally warm pool
lausafundur kk.
[skilgr.] Lausafundur er fundur, oftast gripur, sem finnst á víðavangi, yfirleitt fyrir tilviljun og oft án samhengis við aðrar minjar.
[enska] stray find
látún hk.
[sh.] messing
[skilgr.] Koparblanda sem inniheldur kopar og sink.
[skýr.] Látún er mjúkur málmur sem hentar vel til smíða, bræðslumark hans er um 1082°C. Látún var einkum notað í skreyti eða skrautmuni.
[enska] brass
leður hk.
[skilgr.] Skinn sem hefur verið unnið og sútað.
[skýr.] Leður var t.d. notað í reiðtygi, klæðnað sjómanna og skó. Fátt er vitað um skinnaiðnað hér á landi til forna en á 18. öld var algengt að leður væri fitusútað, þ.e. skinnið smurt með lýsi og síðan elt, teygt til og mýkt upp. Ekki er vitað til þess að raunveruleg sútun með kalki og berki, eins og tíðkaðist erlendis, hafi farið fram hér fyrr en mjög seint.
[enska] leather
linsótt lo.
[skilgr.] Linsóttur er sá jarðvegur sem er blandaður þannig að linsur eru í honum. [skýr.] Linsur eru stærri en flekkir í flekkóttum jarðvegi.
[enska] lensed
lífrænn lo.
[skilgr.] Allar leifar efnis sem áður hefur tilheyrt lífveru teljast lífrænar, t.d. bein, viður, ull og fræ.
[skýr.] Flestar lífrænar leifar er hægt að nota til aldursgreiningar með geislakoli (C14).
[enska] organic
loftmynd kv.
[skilgr.] Ljósmynd sem tekin er úr lofti.
[skýr.] Loftmyndataka fellur undir fjarkönnun í fornleifafræði. Loftmyndir eru mikilvægt hjálpargagn í fornleifarannsóknum, enda gefa þær skýrari heildarmynd af minjum en hægt er að fá á jörðu niðri og sýna jafnvel minjar sem augað greinir ekki annars. Þá eru þær oft grundvöllur að kortlagningu minjasvæða. Loftmyndir eru teknar úr gervihnöttum eða flugvélum/loftbelgjum/loftförum/flugdrekum. Þær fyrrnefndu eru alltaf lóðréttar en þær síðarnefndu eru yfirleitt skámyndir sem nýta gjarnan samspil ljóss og skugga eða snjóalög við afhjúpun fornleifanna.
[enska] aerial photograph, AP
lýsislampi kk.
[skilgr.] Einfaldur lampi, oftast úr kopar. Kveikur, oftast úr fífu, lá ofan í lampanum og eldsneytið var lýsi.
[skýr.] Einnig voru til lýsislampar með tvöfaldri skál. Notkun lýsislampa lagðist almennt af um 1870-1880 þegar olíulampar komu til sögunnar.
[enska] oil lamp