Leita
Fréttir
10. mars 2010
Merkar minjar í Mývatnssveit
Fornleifastofnun Íslands hefur stundað víðtækar fornleifarannsóknir í Mývatnssveit, allt frá árinu 1992. Þar var gerð fornleifaskráning á árunum 1996-1999 en auk hennar hafa farið fram stórir og umfangsmiklir uppgreftir á svæðinu, m.a. á víkingaaldarskála með viðbyggingum og kirkju/kirkjugarði á Hofstöðum, landnámsbyggð í Sveigakoti og Hrísheimum, fjárhúsum og meintum heygarði á Steinboga ásamt fjölda minni uppgrafta og prufuskurða. Umræddar fornleifarannsóknir hafa verið unnar samhliða fjölþættari rannsóknum s.s. rannsóknum á fornvistkerfi, frjókornum, garðlögum o.s.frv. Samanlagt gera þessar rannsóknir það að verkum að afar ítarlegar upplýsingar eru nú til um upphaf byggðar, mataræði, gróðurfar, búskaparhætti og menningu í Skútustaðahreppi, allt frá fyrstu tíð. Frægasti minjastaður Mývatnssveitar er án efa hin sk. hoftóft á Hofstöðum en þar fór fram uppgröftur á árunum 1992-2002. Skálinn er enn mjög sýnilegur í heimatúninu og er minjastaður sem upplagt væri að kynna ferðamönnum enda einn þekktasti minjastaður landsins. Á teikningu sést skálinn, viðbyggingar og jarðhýsi sunnan við.
Nú nýverið kom út hjá Fornleifastofnun Íslands skýrsla um merkar minjar í Mývatnssveit. Skýrslan byggir að mestu á eldri fornleifaskráningarskýrslum. Tilurð skýrslunar var sú að sveitarfélagið vinnur nú að aðalskipulagsgerð og af því tilefni fól það starfsmönnum Fornleifastofnunar að yfirfara skráninguna og uppfæra gömul hnit og varpa inn í landshnitakerfi (ISN93). Að auki var ákveðið að velja úr minjaflórunni um 20 minjastaði sem þættu sérstaklega áhugaverðir og gætu hentað til kynningar fyrir ferðamenn og eflt menningartengda ferðaþjónustu á svæðinu. Við valið á minjastöðunum var farið yfir þær ríflega 1200 minjar sem þekktar eru í Mývatnssveit og valdir 22 minjastaðir eða -svæði sem þóttu sérstaklega athyglisverð fyrir einhverra hluta sakir og töldust hafa mikið minjagildi. Að beiðni sveitarfélagsins var sérstök áhersla lögð á staði sem gætu hentað til kynningar fyrir ferðamenn. Því var miðað við að minjar væru sjónrænar og aðgengilegar, auk þess að vera athyglisverðar í fornleifafræðilegu tilliti.Við valið var einnig ákveðið að leggja áherslu á staði þar sem ítarlegri fornleifarannsóknir höfðu farið fram enda dýpkar fornleifauppgröftur þekkingu á hverjum stað, hann getur hjálpað til við að tímasetja minjastaði og oftast veitir hann mun ítarlegri upplýsingar um eðli þeirra, lengd búsetu og menningu þeirra sem á staðnum bjuggu.
Í Skútustaðahreppi er mikið af áhugaverðum fornleifum og þar leynist einstakt tækifæri til að miðla upplýsingum um landnám og sögu sveitar allt frá upphafi byggðar fyrir ferðamönnum. Öllu þessu er auðvelt að miðla til þeirra sem heimsækja staðina, t.d. á formi skilta eða bæklinga. Ljóst er að mikil sóknarfæri eru í menningartengdri ferðaþjónustu í Mývatnssveit og að ferðalangar gætu á næstu árum kynnst nýjum og spennandi áfangastöðum á þessum rómaða ferðamannastað.
